Hormonen zijn de chemische boodschappers van je lichaam. Geproduceerd door het endocriene systeem (waaronder de hypofyse, schildklier, bijnieren en eierstokken) reizen hormonen door je bloedbaan en beïnvloeden een reeks fysiologische functies, zoals metabolisme, reproductiviteit en stemmingsregulatie.
Zelfs kleine veranderingen in de verhoudingen die nodig zijn voor een optimale werking kunnen problemen veroorzaken die door je hele lichaam weerklinken als je ze niet aanpakt. De oorzaak van deze onbalans kan onder andere zijn; stress, infecties, hormonale anticonceptie, slaaptekorten en meer.
Hoewel het niet altijd gemakkelijk is om erachter te komen wat er precies in je lichaam gebeurt, is het de moeite waard om aandacht te schenken aan enkele van de (vaak externe) tekenen dat er iets mis is met je hormonen, waaronder de 7 hieronder. Ook vind je onderin het artikel een duidelijk overzicht met alle hormonen en hun werking.
1
HAAR- EN HUIDPROBLEMEN
De huid vernieuwt zichzelf elke dag. Als oude huidcellen worden afgestoten, je verliest ze als kleine schilfertjes, maakt de huid via celvernieuwing nieuwe huidcellen aan. Enkele veel voorkomende symptomen van hormonen die uit balans zijn, zijn acne of vervelende puistjes, een droge huid en huidaandoeningen zoals psoriasis, eczeem en rosacea.
Eczeem is een verzamelnaam voor verschillende ontstekingsreacties van de huid die gepaard gaan met jeuk, roodheid, schilferigheid, korstjes en blaasjes.
Bij psoriasis gaat het proces van cel vernieuwing te snel, de celdeling van de huid is op hol geslagen. Er ontstaat een dikke laag dode huidcellen die niet op tijd wordt afgestoten. Je hebt harde, geïrriteerde, rode, schilferige plekken die flink jeuken.
Als je huid door hormoonveranderingen droger of doffer wordt, kun je bijvoorbeeld kiezen voor natuurlijke huidverzorging op basis van Dode Zee-mineralen. Mild en zacht, voor zelfs de meest gevoelige huid. Met hypoallergene en vegan ingrediënten waarvan de werking is bewezen en bewust zonder ingrediënten die de huid of het milieu onnodig belasten zoals parfum, alcohol of microplastics. Zo zorgen de producten van ZARQA met hun hoge concentratie aan Dode Zee mineralen en de heilzame werking hiervan, ervoor dat het risico op huidirritatie wordt geminimaliseerd. De zuivere Dode Zee mineralen hydrateren je huid en brengen haar in balans.
Dunner wordend haar of een grotere hoeveelheid gezichtshaar zijn ook tekenen dat er hormonaal iets niet goed zit.
Haar, huid en nagels worden vaak beïnvloed door veranderende hormoonspiegels, deels omdat hormonen die androgenen worden genoemd, olieklieren en haarzakjes in de huid kunnen stimuleren. Veranderingen in het schildklierhormoon kunnen ook het haar en de huid aantasten, waardoor het dun of broos wordt.
2
ONBEHEERSBARE EETBUIEN & GEWICHTSTOENAME
Er kunnen allerlei oorzaken ten grondslag liggen aan onbeheersbare eetbuien. We onderschatten doorgaans de effecten die voedselverslaving op ons kan hebben. Veel voedsel uit een fabriek is dusdanig bewerkt met zoet, zout en vet dat het een opium-achtige invloed (dopamine) heeft op onze hersenen. We verlangen hierdoor steeds vaker naar méér. We kunnen eetbuien ook als troostend ervaren (comfort food); we eten terwijl we eigenlijk verlangen naar een knuffel, een compliment, aandacht of simpelweg rust. Hier liggen allemaal hormonale disbalansen aan ten grondslag. Te veel cortisol of insuline kan ons doen snakken naar zoetigheid of wijn en een disbalans in bijnierschorshormonen kan zorgen voor een slechte vochthuishouding, waardoor we behoefte krijgen aan zout. Te weinig serotonine en oxytocine kan ons doen snakken naar troosteten. Of knuffels!
Zowel schildklier- als insuline- onevenwichtigheden kunnen bijdragen aan gewichtstoename, maar dat geldt ook voor een overmaat van het stresshormoon cortisol, evenals leptine en ghreline.
Een interessante studie toont aan dat gebrek aan slaap zorgt voor onevenwichtigheden in leptine en ghreline, twee hormonen die verantwoordelijk zijn voor de controle van het gevoel van honger en verzadiging.
Ghreline wordt geproduceerd in het maagdarmkanaal en stimuleert de eetlust; leptine stuurt signalen naar de hersenen wanneer een persoon verzadigt is. Gebrek aan slaap zorgt ervoor dat deze twee hormonen uit balans raken. Wanneer een persoon te weinig slaapt, zorgt dit ervoor dat leptine niveaus dalen en ghreline niveaus stijgen; dat effect verhoogt de eetlust, waardoor het gevoel van honger aanhoudt na voedsel inname en blijven hunkeren naar meer.
3
PROBLEMEN MET SLAAP, SPIJSVERTERING OF FOCUS
Dit soort symptomen kunnen een teken zijn dat je een hoger niveau dan normaal aan cortisol (stresshormoon) hebt in je lichaam. Als je de laatste tijd gestrest bent, kun je last hebben van maagproblemen, slaapproblemen of verzwakte spieren. Het kan ook je concentratievermogen beïnvloeden, evenals je humeur en energieniveau.
ashwagandha
Ashwagandha, dé bekenste "adaptogeen" en absoluut mijn #1 favoriet. Adaptogenen zijn planten en kruiden die de (hormoon)balans in je lichaam herstellen en op die manier fysieke en geestelijke stressreacties kunnen verminderen. , kalmeert je geest, verbetert je slaap, verhoogt het energieniveau .
4
JE KUNT MOEILIJK GEWICHT VERLIEZEN
Naar mijn mening is je gewicht veel meer een gevolg van hormonale onbalans dan van wat je eet of hoeveel je beweegt. Natuurlijk heeft voeding en beweging ook invloed, maar als je hormonen uit balans zijn dan kan je dik worden van lucht (ik kan er over meepraten, extreem frustrerend!), of dik blijven ondanks alle moeite om af te vallen. Teveel insuline in je bloed zorgt ervoor dat je op dat moment geen vet kunt verbranden. Teveel xeno-oestrogenen uit je voeding of gifstoffen uit je omgeving kunnen zorgen voor hardnekkige vetopslag (verhoogde viscelaire vetwaarden). Een traag werkende schildklier zorgt ook voor een lage vetverbranding. Te lang rondlopen met een te hoog cortisol, vanwege interne of externe stressoren, zorgt ervoor dat je constant op scherp staat. Je lichaam ziet dit als constant "gevaar" en het gevolg hiervan is vetopslag bij je vitale organen om deze te beschermen vanuit de evolutie. Kortom: gezond eten maar toch vet of vocht vasthouden wijst ook vaak op een hormonale disbalans.
5
Je hebt last van stemmingswisselingen
Veel vrouwen ervaren dat hun humeur afhankelijk is van hun cyclus: de dagen voorafgaand aan de menstruatie kunnen sommige vrouwen zo’n kort lontje hebben dat ze zichzelf niet meer herkennen. Ze balen er zelf van maar hebben het gevoel dat ze er weinig invloed op uit kunnen oefenen. Deze stemmingswisselingen zijn eveneens het gevolg van hormonen die ten opzichte van elkaar uit balans zijn geraakt. Pre Menstrueel Syndroom of PMS is niets anders dan een hormonale disbalans. Het zijn je hormonen!
6
Je hebt een lager libido dan ooit
Een laag libido bij vrouwen kan absoluut als oorzaak hebben dat je hormonen uit balans zijn. Maar liefst 70% van de klachten over een laag libido heeft een hormonale oorzaak. Ook vrouwen hebben testosteron nodig om zin te krijgen in seks. Normaal gesproken maken we dat ook in voldoende mate aan, alhoewel veel minder dan mannen uiteraard. Een teveel aan oestrogeen of juist een te weinig aan oestrogeen kan de oorzaak zijn van een te laag testosteron. Maar ook ons schildklierhormoon- en cortisolniveau hebben hier invloed op. Ingewikkeld hé?
7
JE VOELT JE OPGEFOKT EN OPGEBRAND TEGELIJKERTIJD
In dit geval is het hormoon cortisol uit balans. Chronische stress zal zorgen voor hoge niveaus aan cortisol in je lichaam, je lichaam denkt namelijk dat er gevaar is en zal je op scherp laten staan. Je verkeert je dan in een staat van "fight or flight". Dit hoge niveau aan cortisol verstoort echter allerlei herstelprocessen en balansen in je lichaam. Cortisol is een dominant hormoon dat andere hormonen verdringt, waardoor deze minder worden aangemaakt. Het gaat o.a. om de hormonen progesteron, melatonine, insuline en DHEA. Door deze verstoringen in je hormoonbalans kun je het gevoel krijgen dat je enerzijds opgefokt bent en tegelijkertijd opgebrand. Je kunt ’s avond laat maar niet in bed komen maar ’s morgens vroeg ben je uitgeput.
Deze voedingsstoffen kunnen je hormonen weer in balans brengen:
1. Magnesium
Magnesium heeft het vermogen om ons lichaam op natuurlijke wijze te ontspannen, ons zenuwstelsel tot rust te brengen, botten te versterken en ons uithoudingsvermogen te vergroten.
Een onderzoek uit 2010 door onderzoekers van de Isfahan University of Medical Sciences in Iran heeft uitgewezen dat het nemen van een supplement van 300 mg magnesium, wanneer het samen met vitamine B6 wordt ingenomen, PMS-klachten kan helpen verlichten. Ook hebben wetenschappers onderzocht dat magnesiumgebrek medeverantwoordelijk is voor stemmingswisselingen en depressie. Magnesium spoort het gelukshormoon serotonine aan waardoor de klachten op een makkelijke manier kunnen worden bestreden.
Wist je dat magnesium naast zuurstof en water de derde levensbehoefte van het lichaam is?
Helaas komt het vaak voor dat mensen, zonder het zelf te beseffen, een magnesiumtekort hebben. Een stressvolle levensstijl, intensief sporten en een overmatige cafeïne-inname hebben allemaal een verband met een laag magnesiumgehalte. Zwangerschap, insulineresistentie, een zware menstruatie en hormoonvervangende therapie kunnen ook leiden tot magnesiumtekort. Magnesium is onder andere te vinden in groente, noten, bonen en volkorenproducten.
2. Ijzer
Een gebrek aan ijzer kan bloedarmoede veroorzaken, wat vermoeidheid, kortademigheid en een bleke huid tot gevolg kan hebben. Vrouwen met zware menstruaties hebben hier vaak last van.
Onderzoekers bestudeerden ongeveer 117.000 Amerikaanse verpleegkundigen tussen de 25 en 42 jaar en ontdekten dat vrouwen die meer ijzer uit plantaardige bronnen, zoals groene bladgroenten, halen, een lager risico op PMS hadden.
Vul je ijzer aan door groene bladgroenten, peulvruchten, mager rood vlees en verrijkte ontbijtgranen te eten.
3. Foliumzuur (folaat)
Foliumzuur (vitamine B11) is nodig voor de groei en goede werking van het lichaam en voor de aanmaak van witte en rode bloedcellen. Foliumzuur is bij zwangerschap ook belangrijk voor de vroege ontwikkeling van het ongeboren kind. Bij een tekort aan foliumzuur ontstaat bloedarmoede. Het zit vooral in groenten en volkorenproducten.
Foliumzuursupplementen kunnen helpen om onze hormonen in balans te brengen naarmate we ouder worden door opvliegers in de menopauze te verminderen. Onderzoekers denken dat foliumzuur de neurotransmitters die betrokken zijn bij het veroorzaken van opvliegers kan beïnvloeden.
4. Vitamine B6
Vitamine B6 is belangrijk voor de stofwisseling, vooral voor de afbraak en opbouw van aminozuren. Aminozuren zijn de bouwstenen van eiwitten. Vitamine B6 reguleert de werking van bepaalde hormonen en is nodig voor de groei, de bloedaanmaak en een goede werking van het immuunsysteem en het zenuwstelsel. Het speelt ook een rol bij het produceren van de chemische boodschappers die informatie tussen hersencellen vervoeren, waaronder de ‘feel good’ neurotransmitter serotonine.
Een studie van de Keele University heeft aangetoond dat het een of twee keer per dag innemen van 50 mg vitamine B6 kan helpen om PMS-gerelateerde stemmingsdips en andere PMS-klachten te verzachten.
Gezonde bronnen van vitamine B6 zijn havermoutpap, bruine rijst, eieren en sojabonen.
5. Zink
Binnen het hormonale systeem is zink belangrijk voor de schildklier. Tekort aan zink kan het ontstaan van type 2 diabetes versnellen. Zink is dus onmisbaar voor een goede gezondheid. Zink is ook belangrijk bij de productie van serotonine, het 'gelukshormoon'.
Zink is ook belangrijk voor de vruchtbaarheid. In 2005 ontdekten Iraakse onderzoekers dat vrouwen met onverklaarbare onvruchtbaarheid een laag zinkgehalte hadden. Deze vrouwen hadden tevens een hoog kopergehalte, wat het ovulatieproces beïnvloedt. Het nemen van zinksupplementen kan het lichaam weer in balans brengen.
Vul je zinkniveaus aan door het eten van voedingsmiddelen hoog in zink zoals noten, zaden, vlees en schaaldieren.


Interessante artikels! :-) Ik kijk uit naar nog meer artikels over voeding, bv bij artrose en artritis, osteoporose, Alzheimer, …
Hi Jan Piet,
Dankjewel voor je feedback!
Fijn om te horen dat je ze interessant vindt. :-D
Ik zal het in mijn achterhoofd houden. Houd de website in de gaten!
Fijne dag toegewenst.
Groet,
Robin – Brainpowerinfo.nl
Hi Jan Piet,
Ik wilde je even op de hoogte brengen van mijn nieuwe artikel over kurkuma! (https://brainpowerinfo.nl/gezondheidsvoordelen-kurkuma)
Dit heeft een bijzonder positieve invloed op artritis, alzheimer e.d.
Hopelijk heb je er wat aan.
Fijn weekend!
Groetjes
Robin – Brainpowerinfo.nl