Wat is dopamine en hoe werkt dopamine op je beloningssysteem

Wat is dopamine en hoe werkt dopamine op je beloningssysteem

Heb je je wel eens afgevraagd welk stofje in ons hersenen verantwoordelijk is voor onze motivatie, focus en humeur/stemming? Het heeft alles te maken met het stofje dopamine. Dit gelukshormoon vormt het beloningssysteem in je hersenen en heeft een aantal hele belangrijke functies. In dit artikel vertel ik je meer over dopamine en zijn werking.


Wat is dopamine?

Dopamine is een stofje dat in de hersenen wordt geproduceerd en is een stof die hoort bij het beloningssysteem. Het is een neurotransmitter. Neurotransmitters zorgen ervoor dat zenuwen met elkaar kunnen communiceren en signalen naar elkaar kunnen versturen. Het is belangrijk voor bepaalde functies van het zenuwstelsel, zoals beweging, aandacht, stemming en motivatie. Ook is dopamine betrokken bij de beloning van gedrag (het ervaren van genot) en wordt daarom ook wel het 'gelukshormoon' of 'geluksstofje' genoemd. 

Dopamine speelt ook een rol bij verschillende aandoeningen, van migraine en misselijkheid tot de ziekte van Parkinson, depressie en ADHD.  Het stofje is daarnaast ook deels verantwoordelijk voor het reguleren van ademhaling, honger en eetlust.



Het beloningssysteem in de hersenen

Het gevoel van plezier is hoe een gezond brein gunstig gedrag identificeert en versterkt, zoals eten, gezelligheid en seks. Onze hersenen zijn "bedraad" om de kans te vergroten dat we plezierige activiteiten zullen herhalenHierbij staat de neurotransmitter dopamine centraal. Telkens wanneer het beloningscircuit wordt geactiveerd door een gezonde, plezierige ervaring, komt er een uitbarsting van dopamine-signalen dat er iets belangrijks gebeurt dat moet worden onthouden. Dit dopaminesignaal veroorzaakt veranderingen in de neurale connectiviteit die het gemakkelijker maken om de activiteit keer op keer te herhalen zonder erover na te denken, wat leidt tot de vorming van gewoonten.

Het beloningssysteem in de hersenen, ook wel bekend als het mesolimbisch circuit, bestaat uit een kleine groep hersenregio’s waarin hogere gehalten aan dopamine geproduceerd worden. Dit circuit is actief wanneer we prikkels ontvangen die ons genot brengen. Zelfs een simpele gedachten kan het dopamine circuit al activeren.

Lees ook; hoe dopamine ons gedrag beïnvloed 

Symptomen dopamine overschot:

  • Depressie
  • Stemmingswisselingen
  • Angst
  • Hoofdpijn
  • Impotentie
  • Menopauze klachten
  • Gewichtstoename
  • Onvruchtbaarheid
  • Moeite met slikken
  • Obstipatie

De rol van het beloningssysteem bij verslaving

Er zijn diverse redenen waarom mensen aan drugs beginnen. In de meeste gevallen is het argument dat het gebruik van drugs vaak een prettig gevoel veroorzaakt, of gevoelens van stress en emotionele pijn wegneemt/onderdrukt. Het gevoel van genot ontstaat doordat een specifiek netwerk van hersencellen, het beloningssysteem, geactiveerd wordt. Dit netwerk is eigenlijk een belangrijk onderdeel van een proces dat zorgt dat we in leven blijven. Het geeft ons een gevoel van genot en het motiveert ons om bijvoorbeeld te eten of te drinken als we honger of dorst hebben. En als een handeling ons een gevoel van genot bezorgt, zijn we geneigd om die handeling te herhalen. 

Door het gebruik van drugs zoals cocaïne en heroïne wordt het beloningssysteem overspoeld met dopamine; de hoeveelheid dopamine is daarbij veel hoger dan bij bijvoorbeeld eten of sex. Bij nicotine is de hoeveelheid bijvoorbeeld twee keer hoger dan normaal, bij cocaïne zelfs vier keer zo hoog.

dopamine speelt een rol bij verslaving

Dit geeft een buitengewoon sterk gevoel van genot, waardoor de hersenen zéér snel leren en onthouden dat dit een stof is die een extreem hoge "beloning" oplevert. Zo worden we geconditioneerd om weer op zoek te gaan naar deze stof, én naar signalen die duiden op de aanwezigheid ervan. Zo kunnen herstellende alcoholverslaafden een bijna onbedwingbare zucht krijgen naar alcohol als ze een wijnglas zien, zelfs als dat gevuld is met jus d’orange.

Ook zorgt het beloningssysteem ervoor dat de herinnering aan deze beloning opgeslagen wordt in ons geheugen, waardoor het brein na herhaaldelijk gebruik van de belonende stof nog zeer lange tijd het plezierige effect onthoudt – zelfs als iemand de stof al heel lang niet meer heeft gebruikt.


Wat zijn de symptomen van een dopamine tekort?

Dopamine is de neurotransmitter die mede verantwoordelijk is voor een gezonde assertiviteit, seksuele opwinding, een goed immuunsysteem en een goed werkende zenuwstelsel. Dopamine is een van de meest kwetsbare neurotransmitters. Het dopaminegehalte kan worden aangetast door stress en/of slaaptekort. Alcohol, cafeïne en suiker lijken de dopamine-activiteit in de hersenen te beïnvloeden. Mensen met een goede dopamine balans overdag zijn energetisch, snelle denkers, hebben snelle reflexen en weten wat ze willen. Dopamine is evenals cortisol, overdag hoog. Gezamenlijk hebben ze controle over ons leren, onze herinnering en tijdperceptie. Als het licht is, blijft dopamine in een gezonde situatie hoog en kunnen we leren, onthouden en herinneren.

Symptomen dopamine tekort:

  • Vermoeid, de hele dag kunnen slapen
  • Besluitenloosheid, arm aan initiatieven
  • Anemie
  • Onbalans in bloedsuikerspiegel
  • Verminderde fysieke sterkte en activiteit
  • Hoge bloeddruk
  • Moeilijk gewicht verliezen of aankomen
  • Schildklierontregeling
  • Langzaam en slecht metabolisme
  • Tremoren, trillend ooglid, trillende handen
  • Spanning, onrust
  • ADHD
  • Somber gevoel, dingen negatief zien
  • Drang naar zoet eten en drinken
  • Een licht gevoel in je hoofd
  • Emoties minder goed onder controle kunnen houden
  • Diarree
  • Minder zin in seks
  • Gewrichtspijn
depressiviteit en angst door dopamine tekort
Denk je dat je een dopamine tekort hebt? Lees in dit artikel hoe je je dopaminegehalte op een natuurlijke manier op peil kan houden!
5.0
verbeter je gemoedstoestand en je algehele welzijn
MOODMASTER™

MOODMASTER™ is wetenschappelijk ontwikkeld om de de stemming te verbeteren, stress en angst te verminderen en het gevoel van welzijn te versterken.

  • Vermindert het gevoel van stress en angst
  • Stemmingsverbetering
  • Krachtige Formule
  • Gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek
Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *